Metotreksat-behandling

Samtidig bruk av andre legemiddel

Du bør som hovudregel ikkje kombinere metotreksat med visse antibiotika (som trimetoprim eller sulfa- eller trimetoprim-sulfa preparat som Bactrim), da det kan gi auka fare for biverknader.

Unntaket er dersom du får Bactrim i låg dose som førebyggande behandling, men det kan da vere behov for hyppigare blodprøvekontrollar.

Samtidig bruk av betennelsesdempande middel (NSAID/COX-2-hemmarar) og metotreksat kan i nokre tilfelle påverke nyrefunksjonen. Bruk derfor ikkje større dosar betennelsesdempande middel enn legen har anbefalt og avgrens bruk av betennelsesdempande legemiddel (Ibux, Ibumetin, Naproxen og liknande) som du kjøper utan resept. Snakk med lege eller farmasøyt om alle legemidla dine passar saman. Unngå jamleg bruk av alkohol, og ha eit så lite inntak som mogleg.

Ved infeksjon

Lege må vurdere om du skal ha pause i metotreksatbehandlinga.

Operasjon

Dersom ein operasjon er planlagd, må lege vurdere om du bør ha ein pause i metotreksatbehandlinga.

Vaksinar

Du må unngå levande vaksinar så lenge du brukar metotreksat.

Det blir anbefalt at du tar årleg vaksine mot influensa og korona, og vaksine mot pneumokokksjukdom kvart 6. år når du bruker metotreksat.

Dosering

Metotreksat blir berre dosert éin dag per veke og vanleg dose er 7,5-25 mg som blir tatt som 3–10 tablettar samtidig eller som sprøyte i underhuda på denne eine vekedagen. Finn ein fast vekedag som er praktisk å hugse.

(Dersom behandlinga skal givast som sprøyte vil du få time ved dagposten vår for opplæring dei første 1–3 vekene av behandlinga.)

Vanlegvis blir i tillegg Folsyre anbefalt 1 mg dagleg for å motverke enkelte av biverknadene som kan oppstå. Ta gjerne metotreksat på kvelden, med eller utan mat. Drikk godt med vatn til.

Graviditet og amming

Metotreksat skal IKKJE brukast ved graviditet eller amming. Behandlinga må avsluttast minst 1 månad før planlagt svangerskap.

Biverknader

• Uvelheit, kvalme og nedsett matlyst kan førekomme. Noko sjeldnare sest hovudverk og svimmelheit. Håravfall er svært sjeldan.
• Levra kan påverkast, det blir derfor anbefalt å vere varsam med samtidig bruk av andre stoff som kan påverke levra, for eksempel alkohol og store dosar paracetamol.
• Lungepåverknad er sjeldan, men dersom du får tørrhoste og tung pust som ikkje kjem av infeksjon, må du kontakte lege.
• Produksjonen av blant anna kvite blodlekamar og andre celler frå beinmergen kan bli lågare. Blodprøvekontrollar vil påvise om celledempande effekt er for stor.

Kontrollar

Du må ta regelmessige blodprøvekontrollar for å følge med på at du ikkje får leverpåverknad eller for stor dempande effekt på produksjonen av blodceller. Legen som har starta behandlinga vil lage ein plan for blodprøvekontrollane, nokon tar blodprøvene på sjukehuset mens nokon lagar ein avtale med fastlegen om å ta blodprøvene på fastlegekontoret.