Eosinofil øsofagitt (EoE) er ein kronisk betennelsestilstand i matrøyret (øsofagus). Tilstanden blir kjenneteikna av opphoping av såkalla eosinofile betennelsesceller lokalt i slimhinna til matrøyret.
Årsaka til EoE er samansett og ikkje heilt kartlagt, men sjukdommen har ein tydeleg samanheng med matallergenar, atopisk og allergisk sjukdom og blir derfor kalla «allergisk matrøyrbetennelse».
Symptoma er delvis overlappande med gastro-øsofageal refluks, og inkluderer ofte halsbrann, smerter bak brystbeinet (retrosternale smerter), oppkast og magesmerter. Nokon har også vondt for å svelge, og dei minste barna kan ha dårleg vekstutvikling.
Barn vel ofte bort mat med krevjande konsistens, tygg lenge og brukar vatn for å svelge unna maten.
Dei vaksne pasientane oppsøker ofte helsevesenet først gang fordi dei set fast mat i matrøyret, gjerne med halsbrannplagar i tillegg.
Blodprøvesvar er uspesifikke og diagnose blir stilt ved gastroskopi. Legen fører då ein bøyeleg fiberoptisk slange med eit kamera inn i munnen og nedover i matrøyret heilt til magesekken. Legen undersøker slimhinna og tar vevsprøver frå ulike område av matrøyret.
Dersom talet eosinofile celler er høgt (fleire enn 15 eosinofile celler per synsfelt), og ein ikkje finn andre årsaker til dette, blir diagnosen stilt eosinofil øsofagitt.
Effektiv behandling er viktig både for å bli kvitt symptom på eosinofil øsofagitt (EoE). Behandling er også viktig for å førebyggje utvikling av arrvev og innsnevring av matrøyret.
Når diagnosen er sett, blir det først gjort eit forsøk med protonpumpehemmar (PPI, syredempande medikament) i inntil 8 veker. Det blir deretter anbefalt ein ny gastroskopi for å vurdere betring. Om ikkje PPI har hatt effekt, er vidare behandling enten diett eller steroid.
Å finne fram til matvara-/ene som triggar betennelsen er utfordrande. Nokon vil ha effekt av å fjerne ei bestemt matvare, medan andre må fjerne fleire.
Det er tre måtar å gå fram på:
Uavhengig av kva for ein diettbehandling ein følger, skal pasienten ha nøye oppfølging hos ernæringsfysiolog.
Medikamentell behandling med steroider som ein kan svelge, har også svært god effekt ved EoE. Medisinane dempar betennelsen, men behandlar ikkje sjølve sjukdommen. Mange opplever oppblussing av symptom etter avslutta behandling.
Eosinofil øsofagitt (EoE) er ein kronisk sjukdom som krev oppfølging.
Dersom vi lykkast i å kartleggje kva matvarer som triggar betennelsen, er tilrådinga å utelukke desse matvarene heilt frå kosthaldet ditt, i alle fall i fleire år framover.
Dei fleste vil ha behov for varig behandling eller kun periodevis behandling, medan nokon vil vere utan plager og vil ikkje trenge behandling eller oppfølging hos spesialist.
Hos dei minste barna er det noko meir sannsynleg at sjukdommen stansar på eit seinare tidspunkt i livet.
Du finn oss i 1. etasje på Haugesund sjukehus. Gå til ventesone 7 når du har registrert deg.
Sjølvbetent innsjekk og betaling - Helse Fonna HF
Om timen din på sjukehuset (endring/avbestilling) - Helse Fonna HF
Karmsundgata 120
5528 Haugesund