Vi tilrår at du alltid nyttar siste versjon av nettlesaren din.

Diabetes type 1

Diabetes type 1 er ein hormonsjukdom, og ein såkalla autoimmun sjukdom. Det vil seie at kroppens eige forsvarssystem (immunforsvaret) mot blant anna infeksjonar øydelegg dei insulinproduserande cellene i bukspyttkjertelen. Kroppen sluttar dermed å produsere hormonet insulin, eller produksjonen blir sterkt redusert, og dette fører til at blodsukkeret stig. Diabetes type 1 blir også kalla insulinavhengig diabetes.

Diabetes type 1 er en sykdom der kroppen slutter å produsere insulin. Insulin er et livsnødvendig hormon, og har du diabetes type 1 må du tilføre kroppen insulin resten av livet.

Les meir på helsenorge.no

Symptom

• Tørste
• Stadig behov for å tisse
• Vekttap
• Slappheit 
• Nedsett allmenntilstand (dårleg form)
• Magesmerter/oppkast
• Kortpust
 
Nokon blir akutt sjuk med teikn til syreforgifting (diabetisk ketoacidose) når sjukdommen blir oppdaga. Dette er ein alvorleg tilstand som krev augeblikkeleg hjelp og innlegging i sjukehus.

Tilvising og vurdering

Ved mistanke om diabetes type 1 blir du lagt inn akutt eller du blir tilvist av din fastlege til sjukehuset for vidare utgreiing. På sjukehuset vil du bli vurdert av endokrinolog, ein lege som er spesialist på hormonsystemet, og startar som regel med insulinbehandling.

Utredning

Diagnosen vil som regel bli stilt raskt hos fastlegen på grunn av dei tydelege symptoma. Diagnosen blir stilt med ein blodprøve og ein urinprøve som begge vil vise for høgt sukkerinnhald. Det vil også bli målt HbA1c, som er ein blodprøve som speiler det gjennomsnittlege blodsukkeret (blodglukose) siste ca. 2-3 månader.

Alternativt kan dette vere symptom på LADA (Latent Autoimmune Diabetes in the Adult), som er ein langsam utviklande autoimmun diabetes. Tilstanden liknar på diabetes type 1, men kan og bli forveksla med diabetes type 2. Dette vil i så fall bli vurdert av endokrinolog i samarbeid med fastlegen. 


Behandling

Insulinbehandling

Ved nyoppdaga diabetes type 1 begynner du med insulinbehandling. Du vil få snakke med ein lege og/eller diabetessjukepleiar om sjukdommen, og korleis du kan leve med den i kvardagen. Kosthaldet er ein viktig del av behandlinga ved nyoppdaga diabetes type 1, og du vil få opplæring i riktig kosthald. 
 
Du begynner som regel med små dosar langtidsverkande insulin 1-2 gonger i døgnet (morgon og/eller kveld) med tillegg av hurtigverkande insulin til måltida. Dosane settast med insulinpennar som er enkle å bruke. Desse dosane justerer vi ut frå resultatet av blodsukkermålingane du gjer. Dei første vekene etter du har starta med insulin har du hyppig kontakt med oss, anten ved at vi ringer deg, eller ved at du har time på poliklinikken. Målet er at du med tida skal bli så trygg at du ganske raskt kan justere insulindosane dine sjølv. På sikt kan det for nokon vere aktuelt å skifte frå insulinpenn til insulinpumpe. Apparat for å måle blodsukker og utstyret du treng får du på blå resept.

Blodglukose

Behandlingsmåla for blodglukose ved diabetes er: 
  • fastande blodglukose 4-7 mmol/l
  • 2 timar etter måltid helst ikkje over 10 mmol/l.

Det er ikkje ønskeleg med blodglukose < 4 mmol/l. For HbA1c er behandlingsmålet omkring 53mmol/mol.

Kontinuerleg glukosemåler

For mange med diabetes type 1 kan det vere aktuelt med kontinuerleg glukosemåler (CGM), enten som et frittståande system eller som insulinpumpe med sensor. CGM er eit system som følger glukosenivået kontinuerleg slik at du kan sjå mønster og trendar som kan gi deg moglegheit for betre kontroll over din diabetes.
 

Opplæring

Du vil få grundig opplæring og informasjon om sjukdommen. Som regel av sjukepleiar, lege og ernæringsfysiolog. Undervisning i grupper med andre pasientar kan også vere aktuelt.
 
Blodsukkeret blir påverka av blant anna kva slags mat du et. Du må ha kunnskap om kva matvarer som påverkar blodsukkeret mest og korleis du du skal forhalde deg til dette. Du lærer å måle blodsukker og du får opplæring i korleis du setter insulin. Du får lære om verknader og oppbevaring av insulinet, og om symptom på lågt blodsukker og kva du skal gjere når det blir for lågt.
 
 

Oppfølging

Har du diabetes type 1, og god blodsukkerkontroll, skal du som hovudregel ha time til kontroll på sjukehuset ein gong i året. I tillegg kan du få tilbod om time hos diabetessjukepleiar dersom det er behov for det. På årskontrollen hos lege går vi gjennom kor godt blodsukkeret ditt er regulert, og om det er teikn eller symptom på komplikasjonar av sjukdommen. Du skal ta blodprøvar og urinprøve før denne timen.

Du får også hjelp til justering av insulindosar, opplæring av medisinteknisk utstyr (hjelpemedel). Vi gjer også tilbod om støtte og samtale rundt livet med en kronisk sjukdom. Nokre kan ha behov for tettare oppfølging i periodar. Vi oppfordrar til å bruke fastlegen til kontroll og fornying av reseptar mellom kontrollane på poliklinikken. 


Ver merksam

For høgt blodsukker

Det kan vere behov for å sette ekstra doser med hurtigverkande insulin for å få ned eit veldig høgt blodglukose.

Syreforgifting

Symptom på syreforgifting kan blant anna vere magesmerter, kvalme, oppkast hovudverk, nedsett allmenntilstand og uttalt tørste. Ved mistanke om syreforgifting må du ta kontakt med lege/legevakt eller sjukehus snarast mogleg. 

For lågt blodsukker (føling, hypoglykemi)

Ved lågt blodsukker vil du kunne oppleve symptom som konsentrasjonsvanskar, hjertebank, kaldsveitte, skjelving og hovudverk. Blodglukose kan da korrigerast ved å innta karbohydrat som søt drikke og mat (for eksempel grov brødskive).

Ved ekstra lågt blodsukker kan det oppstå svekka bevisstheit, akutt forvirring eller bevisheitstap. Det er viktig å få blodsukkeret til å stige raskt. Dersom enkle tiltak som mat og drikke ikkje verkar raskt, og ein ikkje oppnår kontakt med deg eller du ikkje kan samarbeide, kan andre gi hormonet glukagon, anten som ein nasespray eller som injeksjon.

Dersom ingen av desse tiltaka hjelper må ein kontakte legevakt eller 113 med ein gong. Det kan da gis infusjon av glukose (sukker), og det kan vere behov for akutt innlegging i sjukehus.


Sist faglig oppdatert 05.01.2026

Kontakt

  • Kontakt Ernæringsfysiolog

    Oppmøtestad

    Du finn oss i 3. etasje på Haugesund sjukehus, ventesone 3B.

    En høy vinkel av en bygning

    Haugesund sjukehus

    Karmsundgata 120

    5528 Haugesund

    Finn fram

    Transport

    Det er fleire busstopp like ved og i nærleiken av Haugesund sjukehus.

    www.kystbussen.no - Ruteinformasjon for Kystbussen (Bergen-Stord-Haugesund-Stavanger)

    www.kolumbus.no - Ruteinformasjon om lokalbussar i Rogaland

    Praktisk informasjon

    Apoteket ligg i første etasje, like bak resepsjonen.

    Opningstider:

    Måndag-fredag kl. 08.00-16.30.

    Ordinære besøkstider (visittider) er kl. 17.00 - 18.30 alle dagar.

    Sjå retningslinjer for besøk

    Du kan endre timen din inntil 48 timar før oppmøte. Dette kan du gjere på helsenorge.no eller ved å kontakte oss på telefon 52 73 90 00. Kontaktsenteret vårt er opent kl. 07.30 – 15.30.

    På helsenorge.no finner du informasjon om timen din i innkallingsbrevet.

    Mange pasientar og pårørande ønskjer å ta bilete eller video som eit minne frå tida på sjukehuset. Dette er sjølvsagt heilt greit, så lenge det er pasienten eller pårørande og vener det blir teke bilete av.
     
    Det er ikkje lov å ta bilete av medpasientar eller tilsett ved sjukehusa. Vi har hatt fleire saker der bilete av medpasientar og tilsette har blitt publiserte på sosiale medium utan at dei har gjeve løyve om det. 

    Vi håpar at du syner respekt for personvernet til alle du møter under opphaldet ved sjukehuset, og at du bare tar bilete av eigen familie og vener.​

    ​Kantina i  6.etasje er open for pasientar, besøkande og tilsette.

    Opningstider kantine

    Måndag - fredag kl. 09.30-15.30. Stengt i helger og på heilagdagar.

    Pasientkantine i 4 og 5.etasje er kun open for pasientar.

    Fleire av sengepostane har eigne spiserom med enkel sjølvbetening for inneliggande pasientar. Ta kontakt med avdelinga du høyrer til.

    Du finn ein Narvesen kiosk i 1.etasje

    Opningstider kiosk

    Måndag-fredag: 06.30-21.00 
    Laurdag: 09.00-20.00
    Søndag: 10.00-20.00 

    ​​​​​​​​​Ta med den faste medisinen du brukar. Det kan ta tid å få same medisin frå apoteket.

    Dessverre kan tjuveri finne stad på sjukehuset. La ​verdisaker vere igjen heime.

    Ta med behagelege klede og gode innesko som er stødige og lette å ta på. Av hygieniske grunnar er det ikkje tillate å gå barbeint på sjukehuset.

    Ta med toalettsaker som tannbørste, tannkrem, kam, deodorant og eventuelt barbermaskin. ​Hugs også hjelpemiddel du er avhengig av: til dømes stokk, ​krykker, rullator og rullestol.

    God hygiene er ein viktig faktor for å kunne gi god behandling til pasientane.

    Haugesund

    • Måndag til onsdag kl. 07.30 - 14.15
    • Torsdag kl. 07.30 - 16.30.
    • Fredag kl. 07.30 - 13.00.

    Oppmøtestad: Haugesund sjukehus.

    Telefon: 52 73 22 81.  

    Blodbanken Haugesund

    Stord

    Måndag til fredag kl. 08.30 - 15.00. 

    Oppmøtestad: Stord sjukehus.

    Telefon: 53 49 10 90.  

    Blodbanken Stord

    Odda

    Måndag til fredag kl. 08.00 - 15.00. 

    Oppmøtestad: Odda sjukehus.

    Telefon: 91 24 59 96 / 53 65 11 23.  

    Blodbanken Odda

    Sauda

    Vi har ein tappestasjon i Sauda. Kontakt oss på telefon: 52 73 22 81.

    Parkeringshuset nord for sjukehuset er reservert pasientar og besøkande. Alle må betale for parkering. Dette gjer du på p-automatane enten med kort eller kontanter. I tillegg kan du benytte EasyPark appen.

    Parkeringshuset har tre ladeuttak.

    Reserverte parkeringsplassar

    Reserverte plassar for HC-parkering er utanfor hovudinngangen. Hugs å legge parkeringsbeviset godt synleg i frontruta.

    Det er reserverte plassar for blodgivarar og dialysepasientar på toppen av parkeringshus. Du vil få utlevert parkeringsbevis frå avdelingen dersom du har rett til å bruke dessa plassane.

    Parkeringsavgift

    Det er Haugesund Parkering Drift as som har oppfølging av parkeringshuset og parkeringane foran hovudinngangen. Eventuelle klager på p-avgift meldast til dei. Dette finn du også informasjon om på  p-automatane. 

    Pris for å parkere på sjukehus i Helse Fonna er 25 kroner i timen. Makspris for eit døgn er 155 kroner.​

    Parkering i Haugesund sentrum

    Sjå P-kart - Haugesund Parkering

     

    Sjukehusområdet er røykfritt.

    Inneliggande pasientar kan ta kontakt med helsepersonell ved si avdeling ved behov for nikotinprodukt.

    Slik gjer du:

    1. Vel nettverket gjest.ihelse.net på din PC, mobil eller nettbrett
    2. Opne nettlesaren og godta vilkår for bruk 

    Bruk av trådlaust nett er gratis.
     
    Innlogging er krav til sikkerheit i sjukehusnettverket og er same type løysing som er på flyplassar og​ hotell.

    God surfing.

  • Kontakt Medisinsk poliklinikk, Haugesund

    Oppmøtestad

    Vi held til på Haugesund sjukehus. Ta heisen ved resepsjonen opp til 5. etasje. Hold høgre når du går ut av heisen. Gå til ventesone 5A. 

    Vi ber deg vente i ventesonen til du får tildelt behandlingsrom.  

    Avbestilling av time/om du ikkje møter - Helse Fonna HF

    En høy vinkel av en bygning

    Haugesund sjukehus

    Karmsundgata 120

    5528 Haugesund

    Finn fram

    Praktisk informasjon

    Eigendel

    Du får dekka deler av utgiftene dine ved behandling hos lege, på poliklinikk eller andre behandlingsinstitusjonar, men du må betale ein eigendel. Frikort for helsetenester får du når du har betalt over eit visst beløp i eigendelar. Det er ulike eigendelar avhengig av helseteneste.

    Eigendelar for helsetenester - Helsenorge

    Frikort

    Du får frikort for helsetenester når du har betalt over eit visst beløp i eigendeler. Når du viser frikort, slepp du å betale eigendelar for resten av kalenderåret.

    Frikort for helsetjenester - Helsenorge

    Parkeringshuset nord for sjukehuset er reservert pasientar og besøkande. Alle må betale for parkering. Dette gjer du på p-automatane enten med kort eller kontanter. I tillegg kan du benytte EasyPark appen.

    Parkeringshuset har tre ladeuttak.

    Reserverte parkeringsplassar

    Reserverte plassar for HC-parkering er utanfor hovudinngangen. Hugs å legge parkeringsbeviset godt synleg i frontruta.

    Det er reserverte plassar for blodgivarar og dialysepasientar på toppen av parkeringshus. Du vil få utlevert parkeringsbevis frå avdelingen dersom du har rett til å bruke dessa plassane.

    Parkeringsavgift

    Det er Haugesund Parkering Drift as som har oppfølging av parkeringshuset og parkeringane foran hovudinngangen. Eventuelle klager på p-avgift meldast til dei. Dette finn du også informasjon om på  p-automatane. 

    Pris for å parkere på sjukehus i Helse Fonna er 25 kroner i timen. Makspris for eit døgn er 155 kroner.​

    Parkering i Haugesund sentrum

    Sjå P-kart - Haugesund Parkering

     

    Slik gjer du:

    1. Vel nettverket gjest.ihelse.net på din PC, mobil eller nettbrett
    2. Opne nettlesaren og godta vilkår for bruk 

    Bruk av trådlaust nett er gratis.
     
    Innlogging er krav til sikkerheit i sjukehusnettverket og er same type løysing som er på flyplassar og​ hotell.

    God surfing.

  • Kontakt Hemato/endo/infeksjon sengepost

    Oppmøtestad

    Du finn oss i 5. etasje på Haugesund sjukehus (vestblokka). Ta heisen ved Narvesen-kiosken for å kome til oss. 

    Besøkstider

    • I dag 17:00 - 18:30
    En høy vinkel av en bygning

    Haugesund sjukehus

    Karmsundgata 120

    5528 Haugesund

    Finn fram

    Transport

    Det er fleire busstopp like ved og i nærleiken av Haugesund sjukehus.

    www.kystbussen.no - Ruteinformasjon for Kystbussen (Bergen-Stord-Haugesund-Stavanger)

    www.kolumbus.no - Ruteinformasjon om lokalbussar i Rogaland

    Praktisk informasjon

    Apoteket ligg i første etasje, like bak resepsjonen.

    Opningstider:

    Måndag-fredag kl. 08.00-16.30.

    Ordinære besøkstider (visittider) er kl. 17.00 - 18.30 alle dagar.

    Sjå retningslinjer for besøk

    Du kan endre timen din inntil 48 timar før oppmøte. Dette kan du gjere på helsenorge.no eller ved å kontakte oss på telefon 52 73 90 00. Kontaktsenteret vårt er opent kl. 07.30 – 15.30.

    På helsenorge.no finner du informasjon om timen din i innkallingsbrevet.

    Mange pasientar og pårørande ønskjer å ta bilete eller video som eit minne frå tida på sjukehuset. Dette er sjølvsagt heilt greit, så lenge det er pasienten eller pårørande og vener det blir teke bilete av.
     
    Det er ikkje lov å ta bilete av medpasientar eller tilsett ved sjukehusa. Vi har hatt fleire saker der bilete av medpasientar og tilsette har blitt publiserte på sosiale medium utan at dei har gjeve løyve om det. 

    Vi håpar at du syner respekt for personvernet til alle du møter under opphaldet ved sjukehuset, og at du bare tar bilete av eigen familie og vener.​

    ​Kantina i  6.etasje er open for pasientar, besøkande og tilsette.

    Opningstider kantine

    Måndag - fredag kl. 09.30-15.30. Stengt i helger og på heilagdagar.

    Pasientkantine i 4 og 5.etasje er kun open for pasientar.

    Fleire av sengepostane har eigne spiserom med enkel sjølvbetening for inneliggande pasientar. Ta kontakt med avdelinga du høyrer til.

    Du finn ein Narvesen kiosk i 1.etasje

    Opningstider kiosk

    Måndag-fredag: 06.30-21.00 
    Laurdag: 09.00-20.00
    Søndag: 10.00-20.00 

    ​​​​​​​​​Ta med den faste medisinen du brukar. Det kan ta tid å få same medisin frå apoteket.

    Dessverre kan tjuveri finne stad på sjukehuset. La ​verdisaker vere igjen heime.

    Ta med behagelege klede og gode innesko som er stødige og lette å ta på. Av hygieniske grunnar er det ikkje tillate å gå barbeint på sjukehuset.

    Ta med toalettsaker som tannbørste, tannkrem, kam, deodorant og eventuelt barbermaskin. ​Hugs også hjelpemiddel du er avhengig av: til dømes stokk, ​krykker, rullator og rullestol.

    God hygiene er ein viktig faktor for å kunne gi god behandling til pasientane.

    Haugesund

    • Måndag til onsdag kl. 07.30 - 14.15
    • Torsdag kl. 07.30 - 16.30.
    • Fredag kl. 07.30 - 13.00.

    Oppmøtestad: Haugesund sjukehus.

    Telefon: 52 73 22 81.  

    Blodbanken Haugesund

    Stord

    Måndag til fredag kl. 08.30 - 15.00. 

    Oppmøtestad: Stord sjukehus.

    Telefon: 53 49 10 90.  

    Blodbanken Stord

    Odda

    Måndag til fredag kl. 08.00 - 15.00. 

    Oppmøtestad: Odda sjukehus.

    Telefon: 91 24 59 96 / 53 65 11 23.  

    Blodbanken Odda

    Sauda

    Vi har ein tappestasjon i Sauda. Kontakt oss på telefon: 52 73 22 81.

    Parkeringshuset nord for sjukehuset er reservert pasientar og besøkande. Alle må betale for parkering. Dette gjer du på p-automatane enten med kort eller kontanter. I tillegg kan du benytte EasyPark appen.

    Parkeringshuset har tre ladeuttak.

    Reserverte parkeringsplassar

    Reserverte plassar for HC-parkering er utanfor hovudinngangen. Hugs å legge parkeringsbeviset godt synleg i frontruta.

    Det er reserverte plassar for blodgivarar og dialysepasientar på toppen av parkeringshus. Du vil få utlevert parkeringsbevis frå avdelingen dersom du har rett til å bruke dessa plassane.

    Parkeringsavgift

    Det er Haugesund Parkering Drift as som har oppfølging av parkeringshuset og parkeringane foran hovudinngangen. Eventuelle klager på p-avgift meldast til dei. Dette finn du også informasjon om på  p-automatane. 

    Pris for å parkere på sjukehus i Helse Fonna er 25 kroner i timen. Makspris for eit døgn er 155 kroner.​

    Parkering i Haugesund sentrum

    Sjå P-kart - Haugesund Parkering

     

    Sjukehusområdet er røykfritt.

    Inneliggande pasientar kan ta kontakt med helsepersonell ved si avdeling ved behov for nikotinprodukt.

    Slik gjer du:

    1. Vel nettverket gjest.ihelse.net på din PC, mobil eller nettbrett
    2. Opne nettlesaren og godta vilkår for bruk 

    Bruk av trådlaust nett er gratis.
     
    Innlogging er krav til sikkerheit i sjukehusnettverket og er same type løysing som er på flyplassar og​ hotell.

    God surfing.