Hjernekreft

I løpet av dette tidsrommet blir det gjort undersøkingar av deg for å avklare om du har kreft eller ikkje.

Ved mistanke om kreft vil du undersøkjast av lege, og det blir som oftast teke MR-undersøking av hovudet. Blir det ved MR-undersøking påvist mistanke om svulst i hovudet, vil det etter eventuelle tilleggsundersøkingar vurderast operasjon eller prøvetaking. Deretter vil endeleg diagnose bli stilt.

Når utgreiinga er ferdig, vil ein vere rusta til å vedta ein behandlingsplan, som utan unødvendige forseinkingar vil starte etter utgreiinga. I nokre tilfelle vil det haste så mykje å komme i gang med behandling at ho blir starta før utgreiinga er komplett.

Om du ikkje har kreft, blir pakkeforløpet avslutta.

Dersom du har kreft, blir det no planlagd kva behandling som er best for deg. Avgjerd om behandlinga di blir teken i samråd med deg, vanlegvis basert på vurdering i eit tverrfagleg team-møte.

Det finst fleire moglege behandlingar. Kva som er best for deg, kan du og helsepersonell komme fram til saman. Dette blir kalla samval. Å vere med og bestemme er ein rett du har.

Behandlinga består oftast av operasjon der svulsten blir fjerna, etterfølgd av strålebehandling og/eller cellegift. I nokre tilfelle består behandlinga av ein mindre operasjon for å sikre vev til analyse etterfølgd av berre strålebehandling og/eller cellegift.

Behandling av hjernekreft er i Noreg sentralisert til universitetssjukehusa. Av og til kan delar av behandlinga av praktiske grunnar givast ved lokalsjukehusa. Behandlinga av hjernekreft har fleire element med ulike formål.

Forbehandling

Svulstar i hjernen er ofte følgde av hevelse i omkringliggjande vev. Av og til er denne hevelsen så stor at det oppstår trykk inne i skallen. I slike tilfelle kan det vere nødvendig å gi medikament for å redusere denne hevelsen. Dette blir som regel gjort nokre dagar før kirurgi slik at inngrepet kan gjerast på ein tryggare måte.

Svulstretta behandling

Med dette siktar ein til behandling som er retta mot sjølve sjukdommen og har til formål å betre prognosen, forbetre livskvaliteten, eller begge deler. Den svulstretta behandlinga kan bestå av kirurgi, strålebehandling, cellegiftbehandling eller kombinasjonar av desse. Behandlinga vil vere avhengig av type svulst, allmenntilstand, utbreiing og lokalisasjon. Nokre pasientar vil få cellegift både samtidig med og etter avslutta strålebehandling.

Stråleknivbehandling (gammakniv)

Stråleknivbehandling (gammakniv) er ein type strålebehandling der mange strålar blir fokuserte på eit avgrensa område. Dette kan vere eit alternativ til strålefeltbehandling når svulsten har ein uvilkårleg nærleik til tidlegare bestrålt og/eller strålekjenslevare friske delar av hjernen.

Gammaknivbehandling er i hovudsak ei behandling som blir gitt ved tilbakefall av hjernekreft etter eit primært behandlingsforløp. Behandlinga blir gitt ved Haukeland universitetssjukehus i Bergen.

Lindrande behandling

For nokre pasientar vil det bli aktuelt med antiepileptisk behandling og lindrande behandling. Dette er behandling som ikkje påverkar prognosen, men som har til formål å fjerne eller dempe symptom frå sjukdommen. Lindrande behandling kan vere medikament mot smerter, kvalme eller medikament for å kupere epileptiske anfall. I nokre tilfelle vil også kirurgiske inngrep som ikkje er retta mot sjølve svulsten vere aktuelle, som til dømes innvendige slangesystem for å hindre for avlaste trykk i hjernen.

Antiepileptisk behandling

Epilepsi er eit vanleg og tidvis alvorleg symptom ved mange typar hjernekreft. Medikament for å førebyggje slike anfall er ofte nødvendige, og må vanlegvis brukast i lengre tid, også etter at andre delar av behandlinga er avslutta.

For alle som har fått diagnosen hjernekreft, vil ei livslang oppfølging vere hovudregelen. Oppfølginga vil bestå av polikliniske konsultasjonar og biletdiagnostiske kontrollar ved ein nevrokirurgisk, nevrologisk eller onkologisk eining.

Innan det første året etter diagnose vil det vanlegvis gjerast kontrollar tre og seks månader etter at den primære behandlinga er avslutta. Hyppigheita utover dette vil vere svært avhengig av krefttype, og behandlingsrespons. Som hovudregel vil årlege kontrollar med MR-undersøking vere eit minimum.

MR-undersøkingar kan vanlegvis utførast ved lokalsjukehus, men vil granskast og vurderast ved den oppfølgjande eininga.

Av og til kan vedvarande nevrologiske forstyrringar, som motoriske og språklege problem, oppstå som følgje av hjernekreft eller som følgje av behandlinga som blir gitt. Avhengig av alvorsgrada av desse forstyrringane kan opptrening av slike funksjonar vere aktuelle, anten ved institusjon eller ved kommunale tilbod som fysioterapeut eller logoped.

Rehabilitering og meistring ved kreftsjukdom

Det finst ei rekkje tilbod som kan vere ei hjelp til å komme tilbake til kvardagen under og etter kreftsjukdom. Derfor er det viktig å tenkje rehabilitering og meistring av sjukdommen heilt frå sjukdomsstart og byrjinga av behandlinga. Målet er å kunne fungere og leve med eller etter kreftsjukdom, med så god livskvalitet som mogleg.